ايران در هفتهاى كه گذشت

11.11.2006

از صدای آلمان – DW

حكم بازداشت دستگاه قضائى آرژانتين براى على اكبر هاشمى رفسنجانى

جمهورى اسلامى ايران به دورهی تازهاى از انزواى بينالمللى وارد مىشود. در پى خوددارى بسيارى از بانكهاى غربى از معامله با بانكها و شركتهاى ايرانى، اين هفته، دستگاه قضائى آرژانتين هم حكم بازداشت على اكبر هاشمى رفسنجانى و هشت مقام عاليرتبه ديگر جمهورى اسلامى را صادر كرد.

پنج عضو دائمى شوراى امنيت سازمان ملل متحد و آلمان، پس از دو هفته بحث و گفت و گو، باز هم نتوانستند بر سر تنظيم پيش نويس قطعنامه اى براى مجازات ايران به نتيجه برسند. به گزارش خبرگزارى فرانسه، در اين عرصه مشكلى وجود دارد كه حل آن آسان به نظر نمىرسد: آمريكا متن پيشنهادى اروپا را ضعيف و روسيه آن را تند مىداند. آمريكا خواستار شدت عمل بيشتر در برابر ايران است، در حالى كه روسيه راه مسامحه بيشتر را پيشنهاد مىكند.

شكست رايزنىهاى شش كشور، مىتواند سبب شادمانى نيروهائى باشد كه ظرف دو سال گذشته، از پذيرش راه حلهاى ديپلماتيك براى پايان دادن به مناقشه اتمى ايران خوددارى ورزيدهاند. اما در پس پرده سياست بينالمللى، نشانههاى انزواى بينالمللى ايران روز به روز آشكارتر مىشوند.

اكنون چندين ماه است كه بانكهاى معتبر آمريكائى و اروپائى از انجام معامله با بانكهاى ايران خوددارى مىورزند و حاضر به گشايش حسابهاى اعتبارى براى شركتها و بازرگانان ايرانى نيستند. اين هفته ، دو واقعه در پكن و بوئنس آيرس، نشان داد كه حلقه محاصره سياسى و اقتصادى دارد تنگتر مىشود: در جريان سفر نخست وزير روسيه به چين اعلام شد كه روسيه حاضر شده است براى سال جارى ۱۵ ميليون بشكه نفت بيشتر به چين صادر كند. هنگام برگزارى آخرين مجمع عمومى سازمان ملل متحد، خبرگزارىها گزارش دادند كه روسيه، در نشستى محرمانه، متعهد شده است كه در صورت به خطر افتادن صدور نفت ايران، بر ميزان صادرات نفت خود بيافزايد. بنابر اين، توافق حاصله در پكن را، مىتوان قدمى در مسير كاهش نياز به نفت ايران تلقى كرد. مىدانيم كه چين تاكنون بيش از هر جا به نفت ايران نيازمند بوده است.

در همان روزى كه نخست وزير روسيه در پكن با افزايش سهم نفت چين موافقت كرد، على لاريجانى دبير شوراى عالى امنيت ملى جمهورى اسلامى نيز، روانه مسكو شد تا بر سر بحران اتمى با شوراى امنيت ملى روسيه مذاكره كند. اين تحركات نشان مىدهد كه روسيه همچنان با ايفاى نقشى دوگانه در تلاش تامين منافع بيشترى براى خود است. مسكو از يك سو نياز چين  را به نفت ايران كاهش مىدهد تا اين كشور براى همسوئى با جامعه جهانى مشكل كمترى داشته باشد، از سوى ديگر در برابر آمريكا سينه سپر مىكند تا احتمالا مشكلات خود را در جمهورىهاى آسيائى تخفيف بخشد و در نهايت امر، مىكوشد از طريق ادامه مذاكره با تهران، نقش يك ميانجى با نفوذ  را در مناقشه اتمى براى خود حفظ كند.

و اما خبرى كه از بوئنوس آيرس پايتخت آرژانتين رسيد، غافلگيركننده تر بود. دستگاه قضائى آرژانتين، سرانجام ايران را در انفجار ۱۲ سال پيش مركز يهوديان بوئنوس آيرس مقصر شناخت. دادگاه، حكم بينالمللى بازداشت علىاكبرهاشمى رفسنجانى و هشت مقام عاليرتبه ديگر جمهورى اسلامى را صادر كرد. به اين ترتيب، دبير شوراى تشخيص مصلحت نظام، كه در داخل كشور از سوى جناحهاى رقيب تحت فشار است، در صورت سفر به خارج نيز، ممكن است از سوى پليس بينالمللى بازداشت شود. از هشت مقام بلندپايه ديگر، در گزارش خبرگزارىها نامى برده نشده است.

دوازده سال پيش، در جريان انفجار مركز فرهنگى يهوديان بوئنس آيرس ۸۵ نفر كشته و ۲۰۰ نفر زخمى شدند. دادستان كل آرژانتين، رفسنجانى رئيس جمهور وقت  و برخى ديگر از مقامات دولتى ايران را به دخالت در اين ماجرا متهم كرد. اما ايران همواره اين اتهام را رد كرده بود.  بر اساس گزارش منابع خبرى، در صورت  تحريم ايران، احتمالا ايجاد مانع در راه سفرهاى خارجى مقامات دولتى جمهورى اسلامى، در دستور كار دولتهاى غربى قرار خواهد گرفت.  

جواد طالعى