سخنی در مورد پایگاه نظامی آمریکا در کردستان عراق

وریا محمدی-یادداشت روز دیدگاه

در حالیکه شخصی به نام وین وایت که تا مارس ۲۰۰۵ در دفتر «اطلاعات محرمانه و روشنگرى» وزارت خارجهى آمريكا مشغول به كار بوده در روزهای اخیر گفت كه نقشههاى آمريكا براى يك حملهى احتمالى به تاسيسات اتمى ايران، از يك حملهى نظامى محدود فراتر مىرود و در چنين حملاتى موضوع بر سر «جراحىهاى موضعى» نخواهد بود، بلكه جنگ كاملى عليه ايران صورت خواهد گرفت و همچنین گذشته از چنین اظهار نظرهایی خطر حمله نظامی آمریکا با توجه به قرائن و شواهد روز به روز در حال افزایش است ،روزنامه فرامنطقهاي الشرقالاوسط در شماره امروز خود خبر داد که نيروهاي آمريكايي از روستائيان كرد در استان سليمانيه کردستان عراق خواستند براي احداث يك پايگاه نظامي روستاهايشان را تخليه كنند.برخي روستائيان كرد در استان سليمانيه در كردستان عراق گفتند که ارتش آمريكا قصد دارد در اين منطقه يك پايگاه نظامي احداث كند و به همين خاطر از آنها خواسته روستاهاي خود را تخليه كنند.حضور نظامی آمریکا در کردستان عراق خبر تازه ای نیست اما آنچه که موضوع را اهمیت میبخشد تحرکات تازه نظامی آمریکاییان در مرزهای مشترک کردستان عراق با ایران است.آنگونه که در خبر الشرق الاوسط آمده این پایگاه قرار است در روستاهای استان سلیمانیه احداث شود اما به مکان دقیق آن اشاره ای نشده است.برای خواننده ای که تنها شناختش از استان سلیمانیه شهری مرزی در شمال عراق است،تحلیل درستی به دست نمیدهد اما اگر بر این موضوع فوکوس کرد که استان سلیمانیه که در شمال شرقی عراق قرار گرفته است و مرکز آن شهر سلیمانیه است، از شهرهای دیگری چون پنجوین، حلبچه ،چوارتا، دوکان، رانیه و عربت تشکیل میشود و هر کدام از این شهرها به دلیل نزدیکی با مرز ایران و بالطبع با شهرهای مرزی مناطق کردنشین ایران ارتباطاتی روزانه دارد ،میتواند آلارمی تازه باشد و از این نظر جای تعمق است.ماهها پیش از سرنگونی دولت صدام حسین نیروهای آمریکایی با استقرار و امکان سازی در کردستان عراق زمینه حمله خود را در ابعادی مناسب و مطمئن ایجاد کردند.نیروهای کرد که بعد از جنگ خلیج و در اثر تضعیف دولت صدام توانسته بودند در اوایل دهه نود میلادی بخشی از خاک خود را از دیکتاتوری صدام حسین رها ساخته و به رغم همه مشکلاتی که هم اینک نیز آثار آن باقی است ،به بنیان گذاری جامعه ای نوین با کاستی های متعدد مبادرت کنند،از فرصت به دست آمده و تضعیف موقعیت دولت بعث استفاده برده و به متحد نزدیک آمریکا در سرنگونی صدام بدل شدند.همکاری کردهای عراقی اگر چه بخشاً از سوی نیروهای اپوزیسیون ایرانی مورد سرزنش قرار گرفت اما نباید از یاد برد که اکثر این منتقدین دچار اشتباهاتی فاحش در این رابطه بودند که این اشتباه نه حاصل غرض ورزی آنها به دولت اقلیم کردستان بلکه ناشی از عدم درک صحیح از موقیت سیاسی کردهای عراقی در معادلات منطقه ای و جهانی بود. دورنمای آمریکا برای احداث یک پایگاه نظامی در روستاهای استان سلیمانیه نشانی از معطوف شدن دور تازه ای از نگرش آمریکا به مسئله ایفای نقش در مرزهای غربی ایران است.همین سه روز پیش بود که چند هواپیمای آمریکایی مرزهای ایران را در همین استان سلیمانیه شکستند و دقایقی در خاک ایران پرواز کرده بودند.نیروهای جمهوری اسلامی هم با استقرار ضد هوایی و گسیل نیروهای نظامی به مرز باشماخ که در 20 کیلومتری شهر مریوان قرار دارد،واکنش نشان دادند.این واکنش اگر چه به شلیک هوایی یا برخوردی نظامی منجر نشد اما نشان داد که جمهوری اسلامی به حساسیت مرز باشماخ مطلع است و رفت و آمد های روزانه مردم کردستان ایران به عراق و بالعکس را نمیتواند نادیده بگیرد.این حساسیت در عین حال تنها به حضور نظامی آمریکا یا تحرکات تازه نظامی در منطقه مورد اشاره محدود نیست و ارتباط تنگاتنگی با حضور نیروهای مسلح اپوزیسیون رژیم در کردستان عراق دارد.به دنبال آنکه حدود 10 روز پیش نیروهای آمریکایی با حمله به دفتر نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در هولیر پایتخت اقلیم کردستان پنج کارمند این دفتر را دستگیر کردند، دفتر ریاست اقلیم کردستان با صدور بیانیه ای که پس از دیدار مسعود بارزانی با حسن کاظمی قمی سفیر ایران در بغداد انتشار داد، اعلام کرد که کردها به هیچ وجه در مناقشات بین تهران و واشنگتن مداخله نکرده و جانب هیچ یک از طرفین را نمی گیرند.بنا به این بیانیه مسعود بارزانی گفت که اقلیم کردستان تنها نقطه ای است که کشورهای همسایه هیچگونه مداخله ای در آن انجام نمی دهند، از این رو با اقدامات غیرقانونی در کردستان مخالف بوده و آن را کاری نادرست می دانیم.رئیس اقلیم در ادامه با تاکید بر حق حاکمیت ملی اقلیم کردستان گفت که لازم است حاکمیت و استقلال داخلی ما محترم شمرده شود.این بیانیه اگر چه بر عدم پشتیبانی حکومت اقلیم کردستان از اقدام آمریکاییان در اربیل تاکید دارد اما نشان میدهد که روی سخن بیشتر با دخالتهای جمهوری اسلامی در کردستان عراق است.مدتی پیش خبری منتشر شده بود مبنی بر حضور قریب به پنجاه واحد اطلاعات ایران در همین استان سلیمانیه.اقدامات دخالتگرانه جمهوری اسلامی در کردستان گذشته از تعارفات دیپلماتیک و عرف بین المللی مجالی برای گذشت از سیاستهای مخرب ایران در عراق و خصوصاً در کردستان عراق باقی نگذاشته است.از این رو حتی حمایت غیر مستقیم حکومت اقلیم کردستان از سیاستهای منطقه ای آمریکا نباید امری عجیب یا غیر منتظره باشد.در حالی که کشورهای منطقه هم به این بازی علیه جمهوری اسلامی وارد شده و اعراب بیانیه علیه رژیم صادر میکنند،در شرایطی که اخباری حاكي از خروج متحد جمهوری اسلامی در عراق یعنی مقتدا صدر از شهر نجف و سفر وي به ايران منتشر شده و متحدان این رژیم در عراق از موقعیت مناسبی برخوردار نیستند،در حالی که ترس از حمله نظامی بر همه عناصر نظام سایه افکنده و حتی محسن رضایی این احتمال را بعید نمیداند و آنهایی هم که سخنگویند همچون دبير شوراي عالي امنيت ملي ،باید ترس را کم کرده و در خصوص تحركات اخير آمريكا عليه ايران داد بزنند که اين اقدامات چيز جديد و مهمي نيست و ما از سالها پيش شاهد چنين تحركاتي هستيم،در شرایطی که وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا در اجلاس سالانه خود در بروکسل امروز توافق کردهاند تا تحریم های وضعشده از سوی شورای امنیت علیه ایران «به طور کامل و بدون تاخیر» به اجرا درآید و بر آمادگی کشورهایشان برای اعمال فشارهای بیشتر بر شرکتها و افراد مرتبط با پرونده هستهای ایران تاکید گذاشتند، در حالي كه يك روزنامه عربي امروز خبر از آن میدهد که نيروهاي عراقي در اقدامي كه احتمال دارد با استراتژي جديد جرج بوش رئيسجمهور آمريكا در ارتباط باشد، به دستور نيروهاي ائتلاف ممكن است دو نقطه مرزي با ايران را ببندند،در شرایطی که برخی اذعان دارند که اگر تمامي گزينه در تلاش براي متوقف كردن پروژه هستهاي ايران شكست بخورد و براي پيروزي در مقابل تهران نياز به مداخله ارتش آمريكا باشد، جرج بوش، رئيس جمهور آمريكا چراغ سبز را براي اين عمليات خواهد داد ،در حالی که همايش سالانه همكاريهاي استراتژيك آمريكا - اسرائيل، ديروز با محوريت موضوع ايران، در تلآويو برگزار شده است و در همان حال وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران امروز با همان سیاست خرید وقت، گفتوگو را تنها گزينه حل و فصل مسائل مربوط به پرونده هستهاي ايران دانست و گفت: ايران از برنامه هستهاي خود كوتاه نخواهد آمد و اين خواسته همه ايرانيهاست نه تنها دولت آن،پس نتایج استنباط شده از تحرکات اخیر پیرامون مرزهای ایران ،خبر از فاجعه ای میدهد که مسئول مستقیم آن سیاستهای نابخردانه رژیم سیاسی حاضر در ایران است. آن روز که آمريكا براي از بين بردن نفوذ ايران در عراق يك گروه ضربت سري تشكيل داد و امروز که خبر از احداث پایگاه نظامی در نزدیکی مرزهای غرب ایران منتشر میشود،نشانه هایی از تمایل آمریکا به دقیق شدن هر چه بیشتر به این مرزها در صورت بروز یک جنگ تمام عیار به دست میدهد.احداث پایگاه در کردستان عراق همچنان یک پیام دیگر نیز در پی دارد و آن کشیده شدن و یا تقسیم محورهای حمله نظامی از شرق به غر ب ایران است.پیشتر حضور نظامی آمریکا در مرزهای شرقی ایران این احتمال را تقویت کرده بود که در صورت بروز جنگ،محل شروع مرزهای شرقی ایران خواهد بود اما گویا نشانه هایی برخلاف این در سیاست منطقه ای آمریکا پدیدار شده است.ختم کلام اینکه چون پیشاپیش مبرهن و واضح است که در جنگ دو ارتش کلاسیک ،آن طرف پیروز میدان خواهد بود که از امکانات لجستکی مدرن و تخریبگرتری برخوردار باشد،پس بازهم جای تاکید دارد که سیاستهای جمهوری اسلامی عاقبتی فاجعه بار برای ایران در پی خواهد داشت.